Ekonomi

Ülkelerin nükleer silah yarışı: Yasaklara rağmen 31 milyar dolar kazandırdı

Ülkelerin nükleer silahlara yatırımı, 2023’te silah şirketlerine 31 milyar dolar kazandırdı. Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişiminin (ICAN) raporuna göre bu şirketlerin, nükleer silaha sahip ülkelerle süreleri 2040’a kadar uzanan ve toplam değeri 387 milyar dolara ulaşan geliştirme ve üretim sözleşmeleri bulunuyor.

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’nın (NPT) imzalanmasının 56’ncı yıl dönümünde, küresel bazda nükleer silah harcamaları ve ülkelerin elindeki güncel sayıları derlendi.

Nükleer silah geliştirme ve üretiminde faaliyet gösteren şirketler, yalnızca 2023 yılında hükümetlerle yaklaşık 7,9 milyar dolarlık sözleşmeler imzaladı.

Aralarında Boeing, Lockheed Martin ve General Dynamics’in de yer aldığı bu firmalar, hükümetlerin politikalarını ve halkın nükleer silahlara yönelik tutumlarını etkilemek için düşünce kuruluşlarına milyonlarca dolar fon verirken sadece ABD ve Fransa’da lobicilik faaliyetleri için 118 milyon dolar harcadı.

Bu 20 şirket, 2023’te hükümetlere sağladıkları nükleer silah geliştirme ve bakım hizmetlerinden 31 milyar dolar civarında gelir elde etti.

ICAN’ın raporunda nükleer silahlara son 5 yılda 387 milyar dolar harcandığı belirtilirken 2023’te bu meblağın 91,4 milyar doları bulduğuna işaret edildi. Bu tutar, 68,2 milyar dolar olan söz konusu dönemin ilk yılına kıyasla yüzde 34’lük artış anlamına geliyor.

ICAN raporunun yazarlarından Alicia Sanders-Zakre, bu artışa ilişkin, “Son beş yılda bu insanlık dışı ve yıkıcı silahlara yapılan harcamaların hızlanması, küresel güvenliği iyileştirmiyor, küresel bir tehdit oluşturuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD, nükleer silahlanmaya en çok yatırım yapan ülke

1 Temmuz 1968’de imzalanan ve 1970’te 25 yıllığına yürürlüğe giren NTP, 1995’te süresiz uzatılsa da yayılmasının önlenmesi, nükleer enerjinin barışçıl kullanımı ve nükleer silahsızlanmayı hedefleyen anlaşmaya rağmen nükleer silaha sahip 9 ülkenin de bu alandaki harcamalarında artış gözlendi.

2023’te Çin, Fransa, Hindistan, İsrail, Kuzey Kore, Pakistan, Rusya, Birleşik Krallık ve ABD, nükleer silahlara toplam 91,4 milyar dolar harcadı.

ABD, nükleer silah alanındaki 51,5 milyar dolarlık harcamasıyla diğer tüm nükleer silah sahibi ülkelerin toplamından daha fazla bu alana yatırım yaptı.

ABD’nin ardından nükleer silahlanma için en büyük harcamayı yapan ülke 11,8 milyar dolar ile Çin olurken Rusya 8,3 milyar dolarla 3’üncü ve 8,1 milyarla İngiltere 4’üncü sırada yer aldı.

Dünyada 9 bin 500’ü aşkın nükleer başlık potansiyel kullanıma hazır

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) 2024 raporuna göre, ocak itibarıyla ülkelerin envanterindeki tahmini 12 bin 121 savaş başlığının 9 bin 585’i potansiyel kullanım için askeri stoklarda tutuluyor.

Geçen yılki rapora göre 12 bin 500’den fazla olan nükleer savaş başlıklarının sayısındaki azalma, özellikle ABD ve Rusya’nın kullanılmayan savaş başlıklarını tasfiyesinden kaynaklanıyor.

Ülkelerin envanterinde potansiyel kullanıma hazır savaş başlıklarından yaklaşık 2 bin 100’ü, balistik füzelerin üzerinde yüksek operasyonel alarm durumunda tutuluyor. Bu savaş başlıklarının neredeyse tamamının Rusya veya ABD’ye ait olduğu kaydedilirken ilk kez Çin’in de bu listeye dahil olduğu belirtiliyor.

SIPRI Direktörü Dan Smith, “Soğuk Savaş dönemi silahları kademeli olarak söküldükçe küresel nükleer savaş başlıklarının toplamı düşmeye devam ederken ne yazık ki operasyonel nükleer savaş başlıklarının sayısında yıldan yıla artışlar görmeye devam ediyoruz.” ifadesini kullandı.

Smith, “Bu eğilimin önümüzdeki yıllarda devam etmesi ve hızlanması muhtemel görünüyor ve bu durum son derece endişe verici.” uyarısında bulundu.

SIPRI’nın verilerine göre, ülkelerin askeri stoklarında bulunan 9 bin 585 nükleer savaş başlığından 4 bin 380’i Rusya ordusunun envanterinde, ABD ordusu 3 bin 708 nükleer savaş başlığıyla ikinci sırada yer alıyor.

Öte yandan, kullanıma hazır nükleer savaş başlıkları açısından ABD 1770 ile ilk sırada, Rusya 1710 ile ikinci sırada.

Her iki alanda da ilk iki sırayı paylaşan ABD ve Rusya’nın ardından diğer ülkelerin envanterlerine bakıldığında Çin’in 500, Fransa’nın 290, İngiltere’nin 225, Hindistan’ın 172, Pakistan’ın 170, İsrail’in 90 ve Kuzey Kore’nin 50 nükleer savaş başlığı bulunuyor.

Jeopolitik ilişkiler kötüleştikçe nükleer silahların rolü artıyor

SIPRI’nin raporuna göre, nükleer silahların kontrolü ve silahsızlanma diplomasisi 2023’te daha büyük aksaklıklar yaşadı.

Şubat 2023’te Moskova’nın, Rusya ve ABD’nin stratejik nükleer güçlerini sınırlayan son nükleer silah kontrol anlaşması olan 2010’daki Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nı (START) askıya almasına karşın ABD de anlaşma verilerinin paylaşımını ve yayımlanmasını durdurdu.

ABD ve Batılı ülkelerin Rusya’ya karşı Ukrayna’ya verdiği destekle “nükleer silahsızlanma” çabaları daha da zayıflarken İsrail’in Gazze’ye saldırılarıyla bölgede artan gerilimler, ABD ile İran arasında uranyum zenginleştirme alanındaki diplomatik görüşmeler de kopma noktasına geldi.

Orta Doğu’daki gerilim, aynı zamanda resmi şekilde nükleer silah sahibi olduğunu açıklamayan ancak nükleer silah geliştirme alanındaki çalışmaları bilinen İsrail’i “Nükleer Silahlardan ve Diğer Kitle İmha Silahlarından Arındırılmış Bir Orta Doğu Bölgesi Kurulması Konferansı’na dahil etme” çabalarını da baltaladı.

hozat-ajans.com.tr

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

-
Başa dön tuşu
escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
adalar escort
arnavutköy escort
ataşehir escort
avcılar escort
bağcılar escort
bahçelievler escort
bakırköy escort
başakşehir escort
bayrampaşa escort
beşiktaş escort
beykoz escort
beylikdüzü escort
beyoğlu escort
büyükçekmece escort
çatalca escort
çekmeköy escort
esenler escort
esenyurt escort
eyüp escort
fatih escort
gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort
kağıthane escort
kartal escort
küçükçekmece escort
maltepe escort
pendik escort
sancaktepe escort
sarıyer escort
şile escort
silivri escort
şişli escort
sultanbeyli escort
sultangazi escort
tuzla escort
ümraniye escort
üsküdar escort
zeytinburnu escort
istanbul escort